Stenen bouwpakketten voor eeuwige kinderen

Categorie Gerelateerde dossiers

Conrad Willems
Illustratie | Cedric Verhelst

Met een knipoog naar de nostalgische blokkendoos creëerde de 35-jarige Gentse kunstenaar Conrad Willems vijf architecturale, stenen constructies in evenveel jaren. Het resultaat is een imposante collectie in vijf steensoorten en vijf verschillende formaten, geleverd in kisten en zelf op te bouwen. “Het opbouwen en afbreken van de constructies is voor mij even waardevol als het resultaat op zich.” In oktober toonde Conrad Willems zijn constructies als een van de Landmarks op de Biënnale Interieur 2018.

Doet de naam Friedrich Fröbel een belletje rinkelen? De kans dat je de Duitse pedagoog (1782-1852) onbewust kent is best groot. Fröbel leerde kinderen kennismaken met driedimensionale lichamen als de balk, de kubus en de cilinder en dat resulteerde in de eerste blokkendozen die we ook nu nog kennen. “Iedereen kent wel de kar of ronde ton met daarin de blokkenset”, vertelt Conrad Willems. “De vorm van die blokken is al 150 jaar dezelfde. Dat geeft mijn sculpturen een herkenbaarheid en een link met oude architectuur.”

2.000 blokken

Iedere constructie wordt vergezeld van een tekening. Die tekening fungeert als blauwdruk en plan, maar ligt verrassend genoeg niet aan de basis van het ontwerp. Conrad Willems: “Ik begin gewoon te bouwen op gevoel, zonder uitgewerkt idee of meetkundige formules. Ik bouw zoals ik dat vroeger als kind deed: de constructie groeit uit zichzelf. Eigenlijk ben ik nooit gestopt met spelen. Na mijn afstuderen heb ik nog blokkendozen bijgekocht. In totaal heb ik nu zo’n 2.000 blokken in een kist in mijn studio. Al bouwend ontstaat het ontwerp.”

Waarom steen en geen hout, zoals de blokkendoos? Conrad Willems: “Ik heb honderden constructies in hout gemaakt. Maar mijn blokken zijn mijn werkmateriaal, te intiem om te exposeren. Daarom ging ik op zoek naar een manier om mijn constructies te vertalen naar werken die ik kan tonen in publieke ruimtes of galerijen. Vandaag is het zo dat ik een constructie eerst maak in mijn houten blokken, die vervolgens vast leg in een technische tekening, en ze vervolgens uitvergroot in steen laat reproduceren. Met Van Den Weghe en Potier Stone heb ik twee fabrikanten bij wie ik terecht kan. De technische tekening, in witte inkt op zwart papier, hoort bij het werk.”

Modulaire sculpturen

Speciaal voor de biënnale ontwierp de Gentse beeldhouwer zijn vijfde constructie. Een indrukwekkend bouwwerk uit 812 stukken oranje graniet. “Dit werk is het meest ingewikkelde van de vijf. Als ik het alleen opbouw, ben ik zo’n vijf uur bezig. Graniet is bovendien een moeilijke steen om zo fijn te bewerken, dus ook voor de fabrikant was het een uitdaging”, lacht Conrad Willems, voor wie geometrie, herhaling en modulariteit als rode draden doorheen zijn werk lopen. “Het modulaire van deze sculpturen is essentieel: het proces van het bouwen, afbreken en weer in de kisten stoppen is voor mij het meest verrijkend. Als kind heb je dat ook. Als de toren af is, duw je hem om en begin je opnieuw.”

Bouwen als essentie

Conrad Willems ziet zijn Construction reeks niet snel eindigen, voor hem is het een reeks werken die zich verder ontwikkelen op de lange termijn. “De ambitie is om er elk jaar minstens een te maken, naast mijn andere werken. Doordat ze een zeer grote inspanning in tijd, ontwikkeling, productie, opbouw en afbraak vragen, evolueren ze langzaam. Bij elke constructie ontdek ik nieuwe manieren om te bouwen en nieuwe aspecten die ik in een volgende constructie verder wil verkennen. Het opbouwen en afbreken heeft ook een groot performance-gehalte. De inspanning, de concentratie en de beweging die de stenen vragen zijn een belangrijk onderdeel. Ik lees de tekening, ga naar de kisten, neem de juiste stenen en bouw.”

Van de vijf bouwpakketten zijn er drie te koop, inclusief instructietekening, maar kan je er ook iets anders mee bouwen? Conrad Willems: “Dat kan zeker. Als eigenaar kan je zelf varianten bedenken en bouwen, dat is net het leuke aan een bouwpakket. Elke constructie heeft trouwens ook een kleinere variant met heel wat minder blokken, voor mensen die zich liever niet zelf wagen aan constructies van meer dan één ton steen.”

Constructie I

Aantal blokken: 857
Steen: zandsteen
Tekening: zwart papier en witte inkt
Afmeting werk: 96cm x 60cm x 44cm
Afmeting tekening: 110cm x 75cm
Datum: 2014

Constructie II

Aantal blokken: 1.006
Steen: Belgische blauwe steen
Tekening: zwart papier en witte inkt
Afmeting werk: 210cm x 112cm x 112cm
Afmeting tekening: 110cm x 75cm
Datum: 2015

Constructie III 

Aantal blokken: 522
Steen: Italiaanse Travertijn
Tekening: zwart papier en witte inkt
Afmeting werk: 117cm x 60cm x 84cm
Afmeting tekening: 110cm x 75cm
Datum: 2016

Constructie IV

Aantal blokken: 500
Steen: Borrèze zandsteen
Tekening: zwart papier en witte inkt
Afmeting werk: 275cm x 120cm x 110cm
Afmeting tekening: 110cm x 75cm
Datum: 2017

Constructie V

Aantal blokken: 812
Steen: Braziliaans oranje graniet
Tekening: zwart papier en witte inkt
Afmeting werk: 121,9cm x 55,2cm x 73,6cm
Afmeting tekening: 110cm x 75cm
Datum: 2018